€ EUR
Yogastudenten die inspiratie zoeken in Patanjali’s Yoga Sutra’s richten zich in het begin vaak op de yama’s, die richtlijnen geven over hoe yogi’s met de wereld om moeten gaan. De yama’s zijn heel praktisch; je kunt goed zien hoe je principes als ahimsa (geweldloosheid) of asteya (niet stelen) in de praktijk kunt brengen. Het is misschien niet makkelijk om je gedrag te veranderen, maar het is wel vrij duidelijk hoe je dat moet doen.
Sommige niyama’s zijn daarentegen wat lastiger. Vaak is er geen eenduidige manier om ze in de praktijk te brengen. Dat geldt onmiskenbaar voor santosha, de niyama die tevredenheid betekent. Het klinkt als iets wat we absoluut willen, maar hoe kom je daar?
Tevredenheid kan niet wachten
Velen van ons zien tevredenheid (als we er al aan denken) als een ver doel; iets wat je misschien ooit bereikt als alles precies zo valt zoals we altijd al wilden en alle problemen verdwijnen. Misschien voelen we ons pas echt tevreden in onze gouden jaren, in dat huis op de heuvel met kleinkinderen die op het gazon ronddartelen. Maar (spoiler alert!), zo werkt het niet echt.
Dingen lopen zelden zoals we ons hadden voorgesteld, omdat alles voortdurend verandert: onze doelen veranderen, onze wegen splitsen zich, we ontmoeten mensen die we ons nooit hadden kunnen voorstellen, oude deuren sluiten en nieuwe gaan voortdurend open. Yoga moedigt ons aan om zoveel mogelijk in het hier en nu te zijn, dus het heeft geen zin om iets zo belangrijks als tevredenheid uit te stellen tot een onzekere toekomst. Zodra we ons dit realiseren, kunnen we eraan werken om nu al tevredenheid te vinden.
Santosha komt van binnenuit
We zullen niet veel hulp krijgen van de huidige, doelgerichte cultuur. Tevredenheid levert geen klikbare koppen op (10 manieren om gewoon tevreden te zijn met wat je al hebt?) en het zien van de schijnbaar perfecte levens van anderen helpt niet om ons oké te voelen met onze eigen rommeligheid.
Het kost wat tijd en wat zelfreflectie (vaardigheden die moeilijk te oefenen zijn als onmiddellijke bevrediging de norm is) om te beseffen dat waar iedereen naar op zoek is, eigenlijk geen opzichtige auto’s of McMansions zijn, maar een manier om te laten zien dat we tevreden zijn met onszelf. Als we door de mist van spullen en status heen kunnen kijken, kunnen we de santosha-mentaliteit directer bereiken en het verhaal overslaan waarin dat afhankelijk is van het krijgen van de droombaan, het droomhuis en de droompartner.
Niets van buitenaf zal je geluk op een presenteerblaadje aanbieden, want tevredenheid komt van binnenuit. Het #doel is niet om de uiterlijke vertoningen van andermans symbolen van rijkdom, succes of zelfs gezondheid na te streven. In plaats daarvan gaat het erom vreugde te vinden in je huidige omstandigheden, wat die ook mogen zijn.
Hoe zit het dan met zelfgenoegzaamheid?
Maar wacht eens even, denk je misschien, hoe zit het dan met hongerig blijven, met de top bereiken, met de blik van de tijger? Leidt tevredenheid niet tot zelfgenoegzaamheid? Dit is een misvatting over wat tevredenheid inhoudt. Het is niet het einde van groei. Het is niet de punt aan het einde van de zin. Het gaat er niet om genoegen te nemen met minder dan je verdient of je neer te leggen bij de status quo.
Het gaat erom dat je tevreden bent met jezelf, ongeacht je situatie. Als we het in yoga hebben over ‘het werk doen’, dan gaat het niet om het perfect uitvoeren van een moeilijke houding. Het werk is om op een punt te komen waarop het al dan niet uitvoeren van die houding geen invloed heeft op je eigenwaarde. Zoals zo vaak het geval is, heeft het werk dat je op de mat doet zijn weerslag op alle aspecten van je leven. Je verandert en groeit nog steeds, maar je raakt minder gehecht aan de resultaten, omdat je geluk niet op resultaten is gebaseerd.
Het is cruciaal om te beseffen dat santosha niet afhangt van perfectie. Het is een gemoedstoestand waarin we ups en downs, hoogte- en dieptepunten kunnen ervaren, om vervolgens weer terug te keren naar een soort evenwicht. Onze bootjes kunnen nog steeds door de golven worden geschud, maar ze kapseizen niet meer zo snel.
Dankbaarheid
Dankbaarheid beoefenen is iets wat je KUNT doen om je band met tevredenheid te versterken. De tijd nemen om dankbaar te zijn, staat erom bekend dat het je gevoel van welzijn verbetert, evenals je mentale en fysieke gezondheid. Misschien weet je niet precies hoe je dankbaarheid moet uiten, maar het is eigenlijk best simpel. Veel mensen maken er een dagelijkse gewoonte van, hoewel is aangetoond dat het net zo effectief is om het één keer per week te doen.
‘Het’ kan verschillende vormen aannemen. Schrijven in een dankbaarheidsdagboek is een optie. Vijf goede dingen in je leven bedenken en die op papier zetten, helpt de balans behoorlijk naar tevredenheid te laten doorslaan. Het is een krachtig tegenwicht voor het soort negatieve vergelijkingen dat vaak als een tickerband door ons bewustzijn raast. Je richten op de dingen die je wel hebt, is veel heilzamer dan blijven hangen in wat je mist.
Als een dagboek bijhouden niet jouw ding is, probeer dan eens een korte meditatie. Ga zitten, sluit je ogen en denk aan een paar dingen waar je dankbaar voor bent. Het mogen elke keer dezelfde dingen zijn, zolang je maar even de tijd neemt om echt te voelen hoe deze dingen je een goed gevoel geven.
Tevredenheid nu
Tevredenheid hoeft niet te wachten tot je ouder/wijzer bent of meer hebt bereikt. Het is niet iets waar je pas later van mag genieten. Net als veel dingen in yoga lijkt santosha misschien een doel, maar het is eigenlijk meer een proces. De eerste stap is erkennen wat je al hebt, niet in termen van materiële bezittingen, maar in de immateriële dingen zoals liefde en gemeenschap. Dat zijn de wortels waaruit geluk kan groeien.
