€ EUR
De 8 ledematen van yoga, zoals beschreven in de Yoga Sutra’s van Patanjali, geven een pad aan dat uitmondt in spirituele bevrijding. Asana, het beoefenen van yogahoudingen, is waar de meeste moderne yogastudenten hun reis beginnen, maar het is eigenlijk pas de derde ledemaat op het pad. Pranayama (adembeheersing) en steeds diepere niveaus van meditatie vormen de ledematen vier tot en met acht.
Als we teruggaan naar de eerste twee ledematen, komen we bij yama en niyama, een ethische code voor hoe je met de wereld en met jezelf omgaat. Aangezien de Yoga Sutra’s waarschijnlijk tussen 100 en 500 n.Chr. zijn geschreven, is de context waaruit ze voortkwamen totaal anders dan die waarin ze nu worden onderwezen, wat veel ruimte laat voor discussie en interpretatie. En dan is er Stewart Gilchrist.
Stewarts populaire yogalessen in Londen bieden intensieve vinyasa met een flinke dosis filosofische discussie, dus we waren benieuwd naar zijn visie op hoe moderne yogastudenten zich verhouden tot het oude achtledige pad. Het zal niemand die hem kent verbazen dat Stewart autoriteit in twijfel heeft getrokken, tradities op hun kop heeft gezet en zijn eigen unieke inzichten heeft ingebracht.
Wat is de rol van de acht ledematen van yoga voor een moderne yogastudent?
Stewart Gilchrist: Of het nu goed is of niet, ze zijn cruciaal en centraal geworden in het onderwijzen van moderne yoga. Een grote meerderheid van de leraren en degenen die lerarenopleidingen geven, hebben ze een alomtegenwoordige, centrale rol in hun lessen gegeven. Ze zijn daardoor uitgegroeid tot de kern van het moderne yogaonderwijs.
Hoe verwerk je het onderwijzen van de 8 ledematen in je lessen?
SG: Op allerlei manieren: in lessen in de studio, bijvoorbeeld als thema voor een hele maand, bij de introductie tot asana’s, tijdens of na de asana-oefeningen, in speciale workshops en in lerarenopleidingen.
Ik woon in Londen en geef les aan meer dan 300 mensen per week. Ze komen van over de hele wereld, van Jamaica tot Japan, van Noorwegen tot Nigeria. Engels is niet altijd hun moedertaal. Het is belangrijk dat de yogafilosofie in deze omgeving toegankelijk is.
Het helpt om de acht ledematen eenvoudig te maken: ‘wat je niet moet doen’, ‘wat je wel moet doen’, houding, de adem bevrijden, de zintuigen loslaten, je op één ding concentreren, bidden, totale integratie. Dit maakt ze misschien begrijpelijker voor iedereen om te volgen.
Met welke aspecten van de 8 ledematen zie je dat moderne studenten vooral moeite hebben?
SG: Allemaal! De meeste mensen die naar mijn lessen komen, zijn alleen geïnteresseerd in asana’s. Degenen die hun kennis willen verdiepen, begrijpen de Astanga [achtledige] yoga vaak wel intellectueel, maar hebben moeite om ze in de praktijk te brengen.
Zijn er aspecten waar jij zelf moeite mee hebt?
SG: Aparigraha.
Ik raak echt ontzettend gehecht aan mensen: mijn kinderen, vrienden, studenten, en aan de beoefening zelf: leraren of mensen die me inspireren en indruk op me hebben gemaakt. Ik weet dat zo gehecht zijn uiteindelijk leidt tot teleurstelling en dukha [lijden]! Onthechting is een moeilijke oefening.
Heb je wel eens ‘aha-momenten’ gehad rond de 8 ledematen waar je ons iets over kunt vertellen?
SG: Ze zijn niet zo belangrijk! Tenzij je morele begeleiding nodig hebt. En zelfs dan hebben de meeste mensen gewoon niet de discipline of de wil om er iets mee te doen.
Zou je willen uitleggen hoe jij de niyama ‘ishvara pranidhana’ [toewijding aan God] interpreteert?
SG: Identificeer jezelf met de bron van de hele natuur, van de hele schepping.
Verschillende religies mogen zich daarom gerust identificeren met hun eigen goden, terwijl secularisten en atheïsten zich kunnen identificeren met hun ware aard. Probeer je aan dat besef te committeren. Zo sluit je niemand uit van een interpretatie.
Hoe zit het met brahmacharya [celibaat] voor hedendaagse yogi’s die misschien een relatie hebben of een gezin?
SG: In de traditie van Patanjali betekende dit onthouding. Geen seks. Net als nonnen en monniken. Andere leraren, zoals Krishnamacharya, stelden echter voor dat de acht ledematen door iedereen beoefend kunnen worden in een systeem van Astanga-yoga voor gezinshoofden, vrouwen, alle kasten, iedereen!
Ik herinner me dat een van mijn leraren zei dat brahmacharya ‘goede seks’ betekent! Daar moet ik altijd om lachen, want wat is jouw definitie van goede seks? Anderen suggereren ‘seksuele verantwoordelijkheid’, maar wat houdt dat precies in?
Ik weet zeker dat de ideeën van Bhagavan Rajneesh over brahmacharya sterk verschillen van die van Moeder Theresa May, en zo zal het nu eenmaal zijn: het staat open voor een breed scala aan definities, afhankelijk van wiens principes je volgt of waarmee je bent geïndoctrineerd, of wat je zelf door ervaring hebt ontwikkeld.
Denk je dat de acht ledematen yogi’s aanmoedigen om politieke activisten te zijn?
SG: Dat zouden ze moeten doen. Iedereen die de leer van yoga volgt, zou een politiek activist moeten zijn. Mijn vroegste herinnering aan yoga dateert uit de jaren zestig, toen yoga en de hippiecultuur zich luidkeels verzetten tegen de oorlog in Vietnam, racisme, apartheid, seksisme en het onrecht van het kapitalisme.
Nu de wereld afstevent op een dystopische toekomst met genocide in Afrika, Syrië, Jemen en talloze andere oorlogen, is het beangstigend dat de moderne yogi op zijn zachtst gezegd apathisch is als het om politieke kwesties gaat.
Het milieu, vrouwenrechten, mensenrechten, dierenrechten, homofobie, xenofobie en sociale rechtvaardigheid zouden allemaal op de agenda van een yogaleraar moeten staan.
