£ GBP
De Yoga Sutra’s van Patanjali zijn een van de favoriete bronnen van inspiratie en begeleiding van hedendaagse yoga over hoe je een evenwichtig en ethisch leven kunt leiden, zowel op als naast de mat.
Terwijl de volledige Yoga Sutra’s (ergens geschreven in de eerste vier eeuwen na Christus) uit 195 aforismen bestaan die yogageleerde David Gordon Wit ‘een theorie van alles’ noemt, is de meeste aandacht van de moderne yoga gericht op de 31 verzen die de ‘acht ledematen’ van yoga beschrijven, die een praktische gids vormen over het onderwerp hoe bevrijding van lijden te bereiken.
Een studie van de geschiedenis van de Yoga Sutra’s onthult dat een groot deel van ons begrip van dit oude werk is gefilterd door talloze commentaren op de originele verzen. Onze versie van de 8 ledematen van yoga erkent de context van hun creatie en vindt vervolgens manieren om ze toe te passen op het hedendaagse leven.
De 8 ledematen van yoga
De 8 ledematen van yoga vormen Patanjali’s stapsgewijze raamwerk om doelgericht te leven en op weg te gaan naar vrijheid van lijden. Ze omvatten ethische principes, persoonlijke observaties, houding, ademhaling, terugtrekking van de zintuigen en drie fasen van meditatie.
1. Yama (beperkingen)
De yama's zijn vijf ethische voorschriften die een gedragscode schetsen die moet worden nageleefd bij de interactie met de wereld om ons heen. Ze bieden richtlijnen voor hoe we tegenover anderen moeten handelen. Zij zijn:
Ahimsa (geweldloosheid)
Ahimsa had waarschijnlijk een zeer duidelijke betekenis voor het oorspronkelijke publiek van de Yoga Sutra's, en het verbod op geweld is er vandaag de dag helaas nog steeds zeer relevant. Bovendien interpreteren sommige hedendaagse yogi's ahimsa op basis daarvan als een richtlijn voor een veganistisch dieet alle levende wezens hebben het recht om met vriendelijkheid en geweldloosheid te worden behandeld.
Satya (waarheid)
Het vertellen van de waarheid is een morele basislijn waar we waarschijnlijk allemaal achter kunnen staan, en die is zeker niet achterhaald. In een tijd waarin ‘alternatieve feiten’ in de meest publieke sectoren van de samenleving worden gedoogd, is het zelfs belangrijker dan ooit om spreek de waarheid en steun anderen die dat doen.
Asteya (niet stelen)
In de tijd van Patanjali was dit ongetwijfeld in de eerste plaats een verbod om andermans eigendommen in beslag te nemen. Hoewel dat nog steeds een goed advies is (om nog maar te zwijgen van de wet), zijn die er nu wel zoveel meer manieren om te stelen, waarvan sommige misschien niet zo voor de hand liggend zijn. Intellectueel eigendom, logo’s, afbeeldingen van internet: wat het ook is dat niet van jou is, laat het met rust.
Brahmacharya (celibaat)
Yoga zou zeker niet de eerste denkrichting zijn die het celibaat voor beoefenaars promoot. Tegenwoordig werken trouw, standvastigheid en het hebben van eerlijke, open relaties met onze partners als alternatieven voor moderne yogi-huishoudens.
Aparigraha (niet-begeren)
Hier is er een die (helaas) de tand des tijds echt doorstaat, geen modern filter nodig. Begeren wat andere mensen hebben, jaloezie, afgunst en hebzucht zijn allemaal woorden voor de Groenmonster met ogen dat blijkbaar al vanaf het begin bij ons is. Het is moeilijk om er voorbij te komen. Eén ding dat kan helpen is om de sensatie een naam te geven wanneer deze zich voordoet, zodat we ons ervan bewust zijn dat het gebeurt en vervolgens kunnen beseffen dat we er niet aan gehecht hoeven te raken.
2. Niyama (vieringen)
Als de yama’s naar buiten gericht zijn op de samenleving, dan zijn de niyama’s innerlijke praktijken om het zelf te verbeteren. Zij zijn:
Saucha (zuivering)
Zuivering van lichaam en geest wordt in de Yoga Sutra’s gespecificeerd als een noodzakelijke stap in het onthechten van de fysieke wereld ter voorbereiding op meditatie. Voor ons kan dit betekenen dat we gedachtepatronen identificeren en loslaten die ons van onze doeleinden kunnen afleiden. Als we gedachten kunnen opruimen die zich bezighouden met negativiteit of gemeenheid jegens onszelf of anderen, dan is er minder rommel daarboven als het tijd is voor innerlijke focus.
Santosa (tevredenheid)
Tevredenheid is voor veel mensen een echte uitdaging, dus het is de moeite waard om te onderzoeken waarom het zo moeilijk is om gelukkig te zijn met onszelf. De cultuur van altijd meer willen, van status, van het voortdurend streven om te overtreffen is zo wijdverbreid dat het eigenlijk wat moeite kost om te beseffen dat het niet verplicht is. Bestaan in een staat van voortdurende ontevredenheid en vergelijking is niet de enige manier. EEN praktijk van het uiten van dankbaarheid kan ons helpen ons beter te voelen over de goede dingen die we (al) in ons leven hebben.
Tapas (Ascese)
Een van de vertalingen van tapas is warmte, dus het wordt vaak geïnterpreteerd als bemoedigende praktijken die ons innerlijke vuur aanwakkeren. In haar boek Yoga: discipline van vrijheid, legt Barbara Stoler Miller uit dat men dacht dat ascese de hitte van tapas veroorzaakte. Zuivering door zelfdiscipline wordt beschreven in het werk van Patanjali. In de hedendaagse yoga kunnen tapas worden waargenomen door de dagelijkse beoefening van houdingen of meditatie, waarvoor zelfbeheersing nodig is om te behouden.
Svadhyaya (studie)
Svadhyaya wordt soms vertaald als zelfstudie, wat impliceert dat het introspectie betekent; dat lijkt echter niet de oorspronkelijke bedoeling te zijn. Het betekende eerder het bestuderen, memoriseren en herhalen van heilige gebeden en mantra's, wat een gangbare praktijk was en nog steeds is in het hindoeïsme. In de moderne tijd kunnen we ervoor kiezen dit te interpreteren als een aanmoediging om aan onszelf te werken, een leven lang te leren en een groeimindset te behouden.
Ishvara Pranidhana (toewijding aan God/leraar)
Dit kan voor veel moderne beoefenaars een lastige kwestie zijn. Het is interessant om op te merken dat de betekenis van Ishvara in de originele tekst openstaat voor interpretatie. Het had een meester, een leraar of een niet nader gespecificeerde god kunnen betekenen. Onderwerping aan een leraar is in lijn met de relatie tussen goeroe en leerling die een gevestigde traditie was binnen de yoga in India. Overgave aan een goeroe valt echter ook niet zo goed bij veel westerse studenten. Voor onze doeleinden kunnen we erkennen dat yoga een spirituele praktijk is. Het beïnvloedt de hele persoon, waarvan de samenstellende delen geest, lichaam en ziel zijn.
3. Asana (houding)
Hoewel het lijkt alsof we hier op meer bekend terrein komen, had asana in de oorspronkelijke context ook een heel andere betekenis. Hoewel we deze term nu gebruiken om naar elk onderdeel van een houdingsoefening te verwijzen (alle yogahoudingen), was de oorspronkelijke betekenis ervan eenvoudigweg een comfortabele zitplaats. Het werk van Patanjali bevat geen andere asana-instructie dan de noodzaak om een houding te vinden waarin je pranayama en meditatie kunt beoefenen.
In termen van het pad met acht ledematen lijkt het erop dat als we eenmaal hebben vastgesteld dat we gelijk hebben met de wereld en met onszelf, we onze aandacht kunnen richten op het kalmeren en concentreren van de geest. Natuurlijk is asana nu heel vaak het beginpunt van yoga voor mensen.
4. Pranayama (Adembeheersing)
Wat betreft adembeheersing instrueert Patanjali dat de beoefenaar de inademingen, uitademingen en het vasthouden van de adem op een cyclische manier moet reguleren. Alle andere ademhalingsoefeningen die we nu beoefenen, komen van bronnen buiten de Yoga Sutra's. Omdat de acht onderdelen van yoga zich bezighouden met de voorbereiding op meditatie, helpt elke ademhaling die centreert en ons in contact brengt met het huidige moment, het lichaam en de geest klaar te maken om de focus naar binnen te richten.
5. Pratyahara (terugtrekking van de zintuigen)
Het isoleren van het bewustzijn van de afleidingen die de interactie met de zintuigen biedt, is de laatste fysieke voorbereiding op de meditatieoefeningen die in de laatste drie onderdelen worden beschreven. Dit kan op zichzelf een vorm zijn van wat wij zouden noemen opmerkzaamheid, waarbij zintuiglijke input, zoals geluiden, bezienswaardigheden of geuren, als extern worden opgemerkt en vervolgens worden doorgegeven zonder onze aandacht te trekken.
6. Dharana (concentratie)
Dharana is de eerste fase in de innerlijke reis naar vrijheid van lijden. Tijdens dit soort meditatie concentreren beoefenaars al hun aandacht op één enkel focuspunt, zoals de navel of op een beeld in hun geest.
7. Dhyana (meditatie)
In deze fase mediteert de beoefenaar op één enkel object van zijn aandacht, met uitsluiting van alle andere. Hoewel we gewend zijn aan een soort meditatie die probeert de geest van alle gedachten en beelden te zuiveren, lijkt dit geen noodzakelijk onderdeel te zijn geweest van de door Patanjali beschreven methode. Zolang de aandacht gefocust is, wordt het object niet gespecificeerd.
8. Samadhi (zuivere contemplatie)
Wanneer dhyana is bereikt, komt de beoefenaar in een staat van samadhi terecht waarin hij opgaat in het object van zijn meditatie. Hoewel dit geïnterpreteerd is als een vereniging met het goddelijke of met het hele universum, gaat de uitleg van Patanjali niet zo ver.
Voorbij de 8 ledematen van yoga
Er is feitelijk nog een stap in het bereiken van bevrijding van het lijden in Patanjali, die niet in de meeste hedendaagse leringen past. Deze toestand wordt nirbija-samadhi genoemd, wat Miller vertaalt als zaadloze contemplatie, waarbij de zaden gedachten zijn die andere gedachten voortbrengen.
Hoewel we logischerwijs zouden kunnen concluderen dat dit de kosmische vereniging is die we associëren met het hoogtepunt van de acht ledematen, zegt David Gordon Wit legt uit dat het doel van de Yoga van Patanjali feitelijk de absolute scheiding is van de menselijke geest van de materie van de wereld. Wanneer dit gebeurt, heeft de geest het vermogen zich oneindig uit te breiden en is hij in staat tot wat wij bovennatuurlijke handelingen zouden noemen.
De toepassing van de 8 ledematen van yoga is enorm veranderd vanaf het moment dat ze door Patanjali werden vastgelegd tot nu. Wanneer deze contexten zo radicaal anders zijn, zou het niet logisch zijn om te verwachten dat de ledematen naadloos in de hedendaagse yoga passen.
Dit betekent echter niet dat ze helemaal geen plaats hebben in onze canon. Er zijn veel lessen over hoe we anderen en onszelf moeten behandelen, evenals de waarde van diepe contemplatie, die nog steeds relevant zijn en een diepgaande aanvulling vormen op de hedendaagse fysieke praktijken, zelfs anderhalf millennium na de opname ervan.
Bronnen:
Molenaar, Barbara Stoler. Yoga: discipline van vrijheid: de yoga sutra toegeschreven aan Patanjali. Universiteit van Californië Press, 1996.
Wit, David Gordon. De Yoga Sutra van Patanjali: een biografie. Princeton University Press, 2014.
Veelgestelde vragen over de 8 ledematen van yoga
Wat zijn de 8 ledematen van yoga in eenvoudige bewoordingen, en wat is hun doel?
De 8 ledematen zijn bedoeld als raamwerk voor ethisch leven, werken met het lichaam en de adem, en het trainen van de geest door middel van meditatie om vrijheid van lijden te bereiken.
Wie schreef de 8 ledematen van yoga?
De 8 ledematen van yoga maken deel uit van een grotere tekst die bekend staat als de Yoga Sutras van Patanjali. Er wordt aangenomen dat ze tussen de eerste en de vierde eeuw na Christus zijn geschreven door een wijze genaamd Patanjali.
Wat zijn de 8 ledematen van yoga in volgorde?
De 8 onderdelen van yoga zijn: Yama (beperkingen), Niyama (observaties), Asana (houding), Pranayama (beheersing van de ademhaling), Pratyahara (terugtrekking van de zintuigen), Dharana (concentratie), Dhyana (meditatie), Samadhi (pure contemplatie).
Zijn de 8 ledematen van yoga in orde?
Ja. Ze worden gepresenteerd als een progressie, maar de meeste moderne beoefenaars bewegen zich tussen de ledematen in plaats van de ene perfect onder de knie te krijgen vóór de volgende.
